5 nghề thủ công độc đáo và khác lạ ở Sapa


Sapa – mảnh đất thơ mộng, huyền ảo quanh năm chìm đắm trong màn sương trắng xóa, khung cảnh ấy vừa mang lại một chút gì đó hứng khởi trong cái se lạnh vào mùa đông, đôi khi lại cảm thấy ấm áp vô cùng với những thửa ruộng bậc thang vàng óng trải dài miên man. Chính vì những cảnh đẹp mang hồn thơ ngất ngây của nơi đây mà mỗi lần nhắc đến rất dễ nhớ thương trong lòng người.

Những thửa ruộng bậc thang rực rỡ trong sắc xuân nắng vàng

Đến với Sapa, du khách không chỉ được nhìn ngắm cảnh đẹp lãng mạn, hữu tình trong màn sương khói mờ ảo, thấp thoáng bóng dáng yêu kiêu, thướt tha của người con gái hiền dịu, duyên dáng; mà còn có cơ hội cùng trải nghiệm, khám phá phong tục tập quán của các anh em dân tộc với những sắc màu khác nhau, tạo nên những sản phẩm thủ công đẹp, bắt mắt và mới lạ.

Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu về 5 nghề thủ công độc đáo và khác lạ ở Sapa để có thể hòa vào nét văn hóa đặc sắc ấy nhé!

1: Se lanh để dệt thổ cẩm của người Mông

Tại Sapa, có rất nhiều các cửa hàng, cơ sở mua sắm đồ lưu niệm làm quà cho người thân, bạn bè, đặc biệt là túi thổ cẩm của người Mông. Du khách có thể tham khảo một số điểm mua sắm dưới đây:

  • Thiện Việt Shop

Địa chỉ: 22b, Phố Fansipan, thị trấn Sa Pa – Điện thoại: 0912 715 418

  • Sapa minorities’handicraft

Địa chỉ: Phố Cầu Mây, thị trấn Sa Pa.

  • Cửa hàng Lương Thủy

Địa chỉ: 025, Phố Cầu Mây, thị trấn Sa Pa – Điện thoại: 020 387 14 46

Đến xã Lao Chải, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai, du khách sẽ dễ dàng nhìn thấy những túi thổ cẩm xinh xắn với các đường nét họa tiết độc đáo, mới mẻ và đó cũng là nghề truyền thống của người dân nơi đây. Cây lanh được trồng xung quanh nhà của người Mông, để dóc lấy vỏ, rồi đem đi tước nhỏ và luộc lên nhiều lần cho tới khi những sợi cây tước nhỏ đó có màu trắng tinh; sợi của chúng rất mềm và chắc chắn.

Những chiếc túi thổ cẩm rực rỡ trong sắc chợ phiên

Các công đoạn từ việc nối lanh thành sợi, tiếp đến là dệt thành tấm vải, nhuộm màu và sau đó thêu thêm các họa tiết hoa văn tinh tế, kĩ xảo đều được người Mông thực hiện bằng phương pháp thủ công để làm nên những bộ trang phục thật đẹp, mang đậm nét văn hóa riêng của nơi đây.

Vải được làm từ sợi lanh trải qua nhiều công đoạn, bắt đầu từ việc tước cho tới lăn, hong gió tiếp đến là đem đi luộc. Sau khi đã dệt thành thảm sẽ được đem ngâm trong nước chàm ( được chiết xuất từ loại cây có nhựa đỏ, người Mông thường gọi là cây Man Chàng), màu lên rất tự nhiên chút sắc nâu len lói vào ánh đỏ rực rỡ trông rất đẹp. Những người phụ nữ Mông có đôi bàn tay khéo léo đã tạo ra những sản phẩm thổ cẩm với một nét đẹp dịu dàng của rừng núi Tây Bắc, cảnh vật thiên nhiên thân quen, hài hòa và còn gắn liền với sự chăm chỉ, miệt mài của họ.

2: Nghề chạm khắc bạc

Đây cũng là một nghề thủ công đặc sắc của đồng bào Mông. Quy trình chạm khắc bạc được thực hiện theo 5 công đoạn cơ bản. Trước tiên, là bắt đầu từ khâu chuẩn bị dụng cụ chế tác bạc gồm có 8 loại chính như: lò nung, bễ thổi, nồi nấu bạc, khuân đúc, búa, kìm sắt, đe, bộ đục chạm hoa văn. Mỗi loại vật dụng đều có một tính năng sử dụng khác nhau.

Người dân Mông tỉ mỉ, cẩn thận với nghề chạm khắc bạc

Tiếp theo, là tới công đoạn chuẩn bị bạc phục vụ chế tác, đó là những kiểu mẫu mà theo xu hướng đông đảo của nhiều người với một số họa tiết hoa văn, trang trí đẹp mắt. Công đoạn thứ ba là chuẩn bị bếp và nhóm lò nấu bạc; lò phục vụ cho việc nung chảy bạc thường được đắp bằng đất sét hoặc xếp bằng đá có chét thêm ít đất vào các khe hở giúp giữ nhiệt cho bếp với nguyên liệu đốt cháy là than chắc, đượm lửa. Sau khi bạc tan chảy hết, người thợ quan sát tình hình, nếu đã được rồi thì sẽ dùng kìm cặp quai nồi nấu bạc đang nóng chảy trên bếp đổ rồi cho vào khuôn đúc, tạo nên các thanh bạc trong lòng máng của những chiếc khuôn đúc ấy.

Những sản phẩm bạc đẹp, tinh tế từ bàn tay khéo léo, uyển chuyển của các nghệ nhân

Công đoạn thứ 4 là giai đoạn quyết định tính thẩm mỹ của sản phẩm, đó chính là công đoạn chạm khắc hoa văn. Công đoạn này đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo của người thợ. Sau khi đã có phôi bạc, người thợ sẽ tiến hành khâu tạo kiểu dáng và chạm trổ hoa văn với các loại đục khác nhau để tạo ra những sản phẩm bạc tinh tế, đẹp mắt.

Du khách có thể mua vòng bạc tại các cửa hàng bạc Sapa hay các cửa hàng lưu niệm như:

  • Cửa hàng Lan Rừng (Chuyên bán hàng lưu niệm)

Có địa chỉ tại Phố Cầu Mây, thị trấn Sapa – Tel: 020 387 16 65

  • Phố Núi Shop

Cư ngụ tại số 013, phố Cầu Mây, Sapa – Điện thoại: 020 387 17 12

  • Mường Hoa Shop (Chuyên bán đồ thủ công)

Địa chỉ ở 025, Phố Mường Hoa, thị trấn Sapa.

3: Vẽ hoa văn bằng sáp ong của đồng bào Mông

Du khách có thể đến khu du lịch xã Lao Chải hoặc làng Cát Cát, xã San Sả Hồ, huyện Sa Pa để cùng hòa vào không khí náo nhiệt của các nghệ nhân vẽ sáp ong trên vải.

Giá tham khảo khoảng từ: 150.000 – 200.000 đồng.

Dùng một ít sáp ong để trong chậu than để cho sáp chảy ra dễ dàng hơn. Với bút vẽ có đầu được làm từ 3 miếng đồng ghép lại và thân bút bằng gỗ. Những người phụ nữ Mông sẽ sử dụng bút, chấm vào bát sáp ong và vẽ trực tiếp lên vải lanh. Kỹ thuật này đòi hỏi người sự tập trung cao độ, tính chính xác cao của những người thợ vẽ hoa văn.

Kỹ thuật vẽ bằng sáp ong tinh tế, độc đáo của người Mông

Tạo những sắc màu đa dạng từ việc nhuộm chàm nhiều lần, tô thêm nét đẹp của hoa văn. Đối với nhưng hoa văn màu trắng có thể được nhuộm 1 đến 2 lần, các hoa văn được vẽ lên vải trắng sẽ có màu trắng ngà, còn sau khi nhuộm chàm lên hoa văn có màu xanh nhạt, người Mông sẽ vẽ sáp lên lớp hoa văn đó và tiếp tục nhuộm cho đến khi hài lòng.

4: Nhuộm chàm vải lanh của người Mông xã Hầu Thảo

Kỹ thuật nhuộm chàm là một giai đoạn vô cùng quan trọng để tạo nên những nét hoa văn sống động. Loại cây chàm này sẽ được đem đi ngâm và ủ trong thùng gỗ lớn từ 3 ngày cho đến 1 tuần, lúc này nước chàm sẽ có màu xanh lá cây và sau đó trọm thêm ít vôi vào để hơn 1 tiếng nhằm giữ màu và nước chàm sẽ có màu đậm hơn.

Những tấm vải nhuộm chàm được đem ra phơi nắng

Để có thể giữ màu được lâu qua nhiều năm, người Mông dùng vôi trộn với nước chàm để sau 1 ngày, sau đó đổ nước ra và lấy phần bã ở phía dưới. Năm sau, chỉ cần lấy bã trộn với tro để 1, 2 ngày cho lắng cạn rồi thử nước xem sao, nếu được thì tiến hành nhuộm như bình thường. Thời gian để nhuộm 1 miếng vải lớn thường phải mất khoảng 2 – 3 tháng mới có thể hoàn thành xong.

Địa điểm tham khảo: Cửa hàng cô Nguyễn Lăng Vân (Chuyên cắt may và bán đồ thổ cẩm dân tộc Sapa tại Phố Cầu Mây, thị trấn Sapa).

5: Nghề nấu rượu thóc thủ công tại xã Thanh Kim

Tên sản phẩm: Rượu thóc Thanh Kim.

Địa chỉ sản xuất: Hội nông dân xã Thanh Kim – Huyện Sa Pa.

Giá tham khảo: 60.000 đồng/1 lít.

Điện thoại liên hệ: 020 787 200

Rượu thóc Thanh Kim là một nét văn hóa đặc sắc của người Dao Đỏ thuộc xã Thanh Kim, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai. Đây có thể xem là một đặc sản độc đáo, được chắt lọc từ những hạt thóc tinh hoa, thơm ngon nhất.

Rượu thóc Thanh Kim – đặc sản độc đáo, mang một chút mem tình của người dân nơi đây

Rượu thóc được chế biến rất bài bản, công phu, lấy nguồn nguyên liệu từ những hạt thóc ở trên nương cùng với một loại men lá truyền thống, đủ vị thảo dược của núi rừng Tây Bắc. Thóc trên nương được đem về phơi khô và rửa sạch cho vào nồi đun chín khoảng 5- 6 giờ đồng hồ. Tiếp đó, sẽ vớt thóc ra cho nguội dần và đem trộn với men lá đã được giả nhỏ. Sau đó, được ủ vào chum từ 5 -7 ngày. Khi thóc đã ngấm men, họ sẽ chuyển qua một phương pháp ủ khác, đổ thêm nước vào ủ tiếp từ 8 – 10 ngày (tùy vào thời tiết). Cuối cùng, thóc đó sẽ được bỏ vào trong trỏ gỗ hoặc gang rồi chưng cất thành rượu.

Những cánh đồng lúa vàng óng ả tạo nên một hương vị thơm ngon, đậm đà bản sắc dân tộc

Rượu thóc thơm ngon là tinh hoa của núi rừng Tây Bắc cùng với bí kíp lên men gia truyền của người dân Dao Đỏ. Đến với Sapa, nếu du khách chưa được thưởng thức món đặc sản rượu thóc này quả thật là một điều đáng tiếc. Hương vị ngọt ngào, ấm áp của những người dân nơi đây đã kết tinh trong từng giọt rượu thơm ngon, đó sẽ là một trải nghiệm vô cùng thú vị.

Vào mùa hè này, bạn đã có kế hoạch, chương trình hấp dẫn nào hay chưa? Nếu có dịp, bạn nên một lần đặt chân tới vùng đất Sapa mơ mộng để có cơ hội trải nghiệm, khám phá những nền văn hóa đặc sắc của người dân nơi đây cũng như ngắm nhìn cảnh vật đẹp lung linh, huyền ảo và cùng tận hưởng khí trời trong lành, ấm áp bên cạnh người thân, bạn bè. Cuộc sống vốn là những chuyến đi mà, hãy cùng đồng hành với chúng tôi trên những chặng đường lý thú tại thị trấn Sapa mờ sương này nhé!

Leave a comment

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *